7 sposobów reagowania, gdy rodzic ma pretensje.

Uważność i komunikacja bez przemocy w praktyce nauczyciela

Spotkania z rodzicami potrafią być źródłem satysfakcji i współpracy, ale też napięcia i trudnych emocji. Czasem rodzic przychodzi z pretensjami, zarzutami lub złością – i wtedy łatwo o stres czy poczucie bezradności.
Jak rozmawiać w takich sytuacjach z uważnością i spokojem?
Oto 7 sposobów reagowania w duchu Porozumienia bez Przemocy (NVC), które pomogą Ci zachować kontakt ze sobą i z drugą osobą – nawet wtedy, gdy rozmowa nie jest łatwa.

Zamiast traktować pretensje jako atak, warto zobaczyć je jako wyraz potrzeb lub troski rodzica. Często stoi za nimi zmęczenie, bezradność albo lęk o dziecko.
Zrozumienie tego pomaga nie brać emocji rodzica osobiście i zachować większy spokój.

Czy słyszełaś/eś te lub podobne pytania?

Dlaczego Krzyś nie może poprawić sprawdzianu 3 raz?

Dlaczego Iwonka nie może siedzieć z Zosią?

Dlaczego Ania ma bluzeczkę na lewą stronę?

Dlaczego Jaś nie zjadł dziś zupy?

Dlaczego…

Co jako nauczyciel/ka możesz zrobić, jak na nie odpowiedzieć?

Jak reagować, kiedy słyszymy od rodzica, że ma jakieś oczekiwania i chciałby zmienić bądź wpłynąć na to, co robimy podczas zajęć z dziećmi?

Jak przeprowadzić rozmowę z „trudnym rodzicem” albo „trudnymi rodzicami” Ty jedna/jeden i oni. Rodzice z pretensjami.
Czy zawsze pretensja to tylko pretensja? Czy coś się za tym kryje?

Mam dla Ciebie 7 pomysłów na to, co zrobić w takiej sytuacji.

Zatrzymaj się i oddychaj zanim odpowiesz

Weź głęboki wdech, a potem wypuść powietrze z płuc. Jeden świadomy oddech.

Poczuj jak powietrze najpierw wypełnia twoją klatkę piersiową, a potem ją opuszcza – po prostu przez moment skup się tylko na tym.

Zanim jakkolwiek zareagujesz, zatrzymaj się. To pomoże ci zdecydować, jak chcesz zareagować, zorientować się, co się właśnie dzieje.

Mamy swoje nawykowe reakcje w sytuacjach trudnych. Świadomy oddech pozwala zamiast reagować nawykowo, kontrolować reakcję i zareagować w zgodzie ze sobą.

Zobacz emocje i potrzeby, które się w Tobie pojawiają

„Policz do dziesięciu”. Przysłowiowe liczenie do dziesięciu ma w sobie pewną mądrość. My proponujemy, aby czas, jaki zajmuje policzenie do dziesięciu (bądź nawet krótszy), przeznaczyć na to, byś zobaczył/a, co jest w tym momencie dla ciebie ważne? Na czym ci zależy.

Może uda ci się też zobaczyć, co tak naprawdę rodzic chciał powiedzieć. Może lepiej zrozumiesz swoje stanowisko.

Jasność tego, co w tym momencie jest dla ciebie ważne, pomaga w pozostaniu spokojnym i zdecydowaniu, jak chcesz zareagować.

Posłuchaj, co tak naprawdę chce powiedzieć rodzic

Upewnij się, czy dobrze rozumiesz, o co chodzi rodzicowi. W emocjach, kiedy słyszymy zarzuty lub oczekiwania, bywa, że dociera do nas niecały lub zniekształcony komunikat drugiej osoby.

Kiedy mamy pewność, że usłyszeliśmy, co rozmówca miał do przekazania, łatwiej nam zdecydować, jak dalej zareagować. Czasem tylko to pozwala na odróżnienie tego, co ktoś powiedział, od tego, co myślimy, że od nas w związku z tym chce.

Pamiętaj, rodzic mówi przede wszystkim o sobie – swoich obawach, lękach pragnieniach ‒ a nie ocenia ciebie.

Sprawdź swoją gotowość

Sprawdź, czy to jest odpowiedni moment na rozmowę. Często rodzic bywa w szkole czy przedszkolu krótko, przy okazji przyprowadzania lub odbierania dziecka, i chce wtedy wykorzystać kilka minut na rozmowę, przekazanie tego, co jest dla niego ważne. Dobrze jest mieć jasność, kiedy jesteśmy gotowi do rozmowy z rodzicami.

Nie chodzi o to, aby być w tym sztywnym i nieustępliwym, czyli np. w ogóle nie rozmawiać z rodzicem zostawiającym dziecko w przedszkolu, ale żeby zakończyć taką rozmowę po jednej, dwóch wymianach zdań.

Taka jasność pomaga w zadbaniu zarówno o grupę, która jest pod naszą opieką, jak i o nas, ponieważ mamy więcej możliwości, aby rozmawiać, ale także o rodzica, który przychodzi do nas z czymś ważnym.

Przesunięcie sprawy na dogodny moment (np. komunikatem „słyszę, że chce pan/pani porozmawiać o czymś ważnym; teraz nie mogę, ponieważ zajmuję się grupą. Proponuję…) jest zadbaniem o wszystkie strony tej sytuacji.

Wybierz sposób/drogę

Masz dwie drogi.

Pierwsza – „kto ma rację”?

Możesz wybrać drogę, w której ktoś ma rację, a ktoś inny jej nie ma i możliwe decyzje są dobre lub złe. Ta droga jest wyczerpująca i daje mniejsze szanse na to, że zadbamy o siebie i uwzględnimy to, co ważne dla rodzica.

Druga – „kontakt i zrozumienie”.

Możesz też wybrać drogę „kontaktu”, kiedy spotkały się dwie osoby, dla których coś ważnego się dzieje lub wydarzyło. Na tej drodze szukaj rozwiązań, które uwzględnią potrzeby wszystkich zainteresowanych. Długoterminowo ta droga jest łatwiejsza i daje więcej spokoju, dlatego ją rekomendujemy.

Kiedy wybierasz tę drogę, możesz zareagować na dwa sposoby.

Pierwszy sposób to wyrażenie tego, co dla ciebie ważne – powiedzenie o twoich uczuciach i potrzebach w tym momencie.

Drugi sposób to zadanie pytań, które pomogą nam zrozumieć, jakie potrzeby wyraża rodzic, kiedy mówi, jakich działań oczekuje lub z jakich jest niezadowolony.

Zachowaj Równowagę

Jeśli decydujesz się na rozmowę z rodzicem, to dialog zakłada, że jest w nim miejsce dla obu stron.

W mówieniu o tym, co ważne dla ciebie, i o tym, co ważne dla rodzica, zachowaj równowagę. I nie chodzi o taką samą ilość słów czy czasu. Dobrze, aby obie strony mogły powiedzieć wszystko, co w tej sytuacji jest dla nich ważne.

Bądź autentyczna/y

W każdym momencie możesz czegoś nie wiedzieć, poprosić o czas na zastanowienie czy o przerwę.

Powiedzenie, że czegoś nie wiesz, pokazuje twoją szczerość. Nie masz obowiązku wiedzieć wszystkiego. Przerwa przeznaczona dla ciebie może też dać rozmówcy czas na przemyślenie, uspokojenie się, złapanie oddechu..

Powyższe wskazówki niech będą dla was inspiracją do tego, co możecie zrobić. Zachęcamy do ich testowania i sprawdzania, które i kiedy sprawdzają się w waszym przypadku.

A może macie inne wypracowane sposoby, które pomagają w radzeniu sobie z zarzutami rodziców? Jeśli tak – napiszcie do nas i podzielcie się nimi.

Pamiętaj

Współpraca z rodzicami może być źródłem wsparcia i zaufania – jeśli obie strony są gotowe słuchać i mówić z empatią.
Każda rozmowa jest okazją, by budować relację opartą na szacunku, nie na racji.

Autorka: Magda Wegner

Więcej dowiesz się na warsztatach: